Yayınlar
Türkiye'de Çalışma İzni
Türkiye'de yabancıların çalıştırılmasına ilişkin genel kurallar Uluslararası İş Kanunu'nda (“6735 sayılı Kanun”) düzenlenmiştir. Yabancıların Türkiye'de çalışması için yurtdışından ve yurtiçinden başvuru yapmanın iki yolu vardır. Türkiye'de en az 6 aydır geçerli oturma izni ile bulunan yabancılar çalışma izni başvurusunda bulunabilir.
İşveren tarafından istenen belgeler:
1. Yabancı işçi ile işveren arasında imzalanan iş sözleşmesi
2. Kuruluşun en son sermaye ve ortaklık yapısını gösteren Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi
3. Vergi dairesi veya yeminli mali müşavir onaylı son yıla ait bilanço ve kar/zarar tablosu
4. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından uluslararası ihale açılan projeleri yürütme yetkisine sahip kuruluşların (konsorsiyumlar dahil) ilgili kurum ve kuruluştan alınacak işi üstlendiklerini gösterir belge
5. Mühendislik, mimarlık, müteahhitlik ve müşavirlik hizmetleri kapsamında yabancı uzman istihdam edecek tüzel kişilerde Türk mühendis/mimar/müteahhitlerin aynı meslekte istihdam edildiğini gösteren bordro
6. Yabancı personel istihdam edecek kurum ve kuruluş adına kullanıcı olarak elektronik başvuru yapmaya yetkili kişinin noter tasdikli vekâletnamesi veya kullanıcı sıfatı altındaki kişinin başvuruyu yapan kurum ve kuruluşta çalıştığını gösteren belge.
7. Mesleki yeterlilik gerektiren sağlık ve eğitim hizmetlerinde çalışacak yabancıların çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde yetkili merciden ön izin alınması zorunludur. Sağlık hizmetlerinde; Sağlık Bakanlığı ve eğitim hizmetlerinde; Başvuru sahibi işveren şirketlere ön izin verme konusunda Milli Eğitim Bakanlığı yetkilidir.
Çalışan tarafından istenen belgeler:
1. Yabancı çalışanın pasaport fotokopisi
2. Diploma veya Geçici Mezuniyet Belgesinin yeminli Türkçe tercümesi ve noter tasdikli sureti.
3. Yabancı çalışanın biyometrik vesikalık fotoğrafı
Başvuru yapan işveren şirketlerin ve yabancı çalışanların uyması gereken kriterler:
1. Çalışma izni talep edilen işyerinde en az beş Türk Vatandaşı çalışanın işveren şirket bordrosunda olması gerekmektedir.
2. İşveren şirketin ödenmiş sermayesi en az 100.000 TL veya brüt satışı en az 800.000 TL veya son yıl ihracat tutarı en az 250.000 ABD Doları olmalıdır
3. Dernek ve vakıflarda çalışacak yabancıların izin taleplerinde 2 nci madde, yabancı devlet hava yollarının Türkiye temsilciliklerinde çalışacak yabancıların çalışma izni başvurularının değerlendirilmesinde 1 inci ve 2 nci maddeler uygulanmaz, eğitim sektörü ve ev hizmetleri.
4. İzin talep eden şirketin yabancı ortağının sermayesinin en az yüzde 20'sine sahip olması ve 40.000 TL'den az olmaması gerekmektedir.
5. İşveren şirket tarafından yabancı işçiye ödeneceği beyan edilen aylık ücret tutarının yabancının görev ve yetkinliğine uygun düzeyde olması gerekir. Buna göre başvuru tarihi itibariyle asgari ücret dikkate alınarak yabancıya ödenecek asgari ücretin;
- Üst düzey yönetici ve pilotlar için asgari ücretin 6,5 katı,
- Birim veya şube müdürleri, mühendisler ve mimarlar için asgari ücretin 4 katı,
- Öğretmenler ile uzmanlık ve ustalık gerektiren işlerde çalışacaklar için asgari ücretin 3 katı,
- Ev hizmetlerinde çalıştırılacak yabancılar için en az asgari ücretin, diğer mesleklerde çalışacak yabancılar için asgari ücretin 1,5 katı,
- Turizm-animasyon organizasyon şirketlerinde cambaz ve benzeri unvanlarda çalışacak yabancılar ile masör, masöz ve SPA terapisti gibi işlerde çalışacak yabancılar için asgari ücretin 2 katı.
6. İşveren şirketlerin aşağıdaki kapsamdaki çalışma izni başvuruları:
- Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığından belgeli en az üç yıldızlı turizm işletmeleri, belgeli tatil köyleri, resmi makamlardan işletme belgeli termal oteller, ,
- Belgeli turizm işletmeleri ile anlaşması olan (sözleşmeli) hamam-sauna-SPA vb. tesisler,
- En az yirmi (20) çalışanı resmi makamlardan izin alan spor salonları Türk vatandaşlarının masör, masöz ve SPA terapisti gibi uzmanlık ve ustalık gerektiren işler için yabancı istihdam talepleri Bakanlıkça değerlendirilecek, işveren şirketlerin yukarıdaki kriterlere uymayan başvuruları değerlendirmeye alınmayacaktır.
7. Eğlence sektörü ve turizm-animasyon organizasyon şirketlerinde en az 10 Türk vatandaşı istihdam ediliyorsa; Sektörün mesleki veya uzmanlık alanlarında çalışacak yabancı çalışanların çalışma izni başvurularında her bir yabancı için beş Türk vatandaşı çalıştırma kotası ayrıca uygulanmayacaktır.
Yabancı mühendis ve mimarlar için özel düzenleme:
Yabancı mühendis ve mimarlara çalışma izni başvurusu yapılması 6735 sayılı Kanunun 20 nci maddesindeki istisna kapsamında tutulmaktadır. Aynı kanunun 16/1/a maddesinde belirtilen bilim ve teknolojiye katkısı ile , nitelikli iş gücü kapsamına alınır. Bu durumda yabancı mühendis ve mimarların çalışma izinlerinden belirli şartlarla muaf tutulduğu ortaya çıkıyor. Muafiyet başvurusu, kanunun ilgili maddelerinde ve yukarıda belirtildiği şekilde doğrudan Bakanlığa yapılır.
Ayrıca 31718 sayılı Yönetmeliğin 42. maddesinde yabancı mühendis ve mimarların çalışma izni başvurularında Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'nin görüşü alınmaktadır. Bakanlık konuyla ilgili karar vermeden önce ilgili belgeleri Türkiye Mühendis ve Mimar Odaları Birliği'ne gönderir ve bu karar ışığında çalışma izni başvurusunu sonuçlandırır.
Son olarak yabancı mühendis ve mimar çalıştırmak isteyen Türk işveren firmalar bakanlığa çalışma izni muafiyeti uygulayabilmekte ve bakanlık yabancı çalışanların Türkiye ekonomisine katkısını dikkate almaktadır. Bu itibarla Türkiye'deki işveren şirkete çalışma izni başvuru değerlendirme kriterleri uygulanmayacaktır.